ScrollToTop

Migrena – ciekawostki historyczne

Na migrenę cierpi znaczny odsetek ludności, występuje w każdej cywilizacji i jest codziennością dla milionów ludzi. Migrena znana jest od 250 tysięcy lat a więc wszystkie pokolenia współczesnego człowieka w tym okresie przeżywały dolegliwości związane z tą chorobą. Migrena była zmorą Juliusza Cezara, św. Pawła, Beethovena oraz filozofów Kanta i Freuda. Wówczas środowiska medyczne jak i społeczeństwo niewiele wiedziało na temat migreny i jej sposobach zwalczania. Specjalistyczna klinika chorób migrenowych została utworzona dopiero 1970 roku w Londynie.

Migrena w greckiej literaturze

Kliniczne cechy migreny tj. jej okresowość występowania, powiązania z charakterem osoby i jej sytuacjami życiowymi oraz objawy emocjonalne i cielesne znane były w drugim stuleciu naszej ery.

Grecki lekarz z tamtych czasów Arteusz z Kapadocji zamiast słowa migrena posługuje się nazwą „heterokrania”. W dzisiejszych czasach nie sposób nie zgodzić się z tym opisem…

W niektórych przypadkach boli cała głowa, ból czasem występuje po prawej stronie, czasem po lewej stronie lub na czole bądź ciemiączku. Napady zmieniają umiejscowienie w tym samym dniu. […] Nazywamy tę dolegliwość heterokrania i nie jest to lekka choroba. […] Wywołuje nadzwyczaj przykre i dotkliwe objawy, […] nudności, wymiotowanie treścią żółciową, zapaść, […] pojawia się odrętwienie, ciężkość głowy, lęk, życie staje się ciężarem. Chorzy uciekają bowiem do światła, ciemności koją ich cierpienie; przykre uczcie wywołują nawet przyjemne widoki i dźwięki. […] Pacjenci są zmęczeni życiem i chcą umrzeć.

Z mitologii greckiej Pelops syn Tantala (syn Zeusa i Pluto) opisywał odczucia zmysłowe, które mogły zapowiadać padaczkę (aurę) natomiast Arteusz z Kapadocji zauważył analogiczne symptomy przewidujące, niektóre formy migreny z aurą:

Fioletowe lub czarne błyski wymieszane kolory, na podobieństwo tęczy rozciągniętej na niebie.

Słowo heterokrania zamiast migreny było używane na przemian ze słowami holokrania, hemikrania aż w końcu to ostatnie wyparło wszystkie i przekształciło się w słowo migrena używane do dziś. W języku angielskim (migraine, megrim) użyto po raz pierwszy prawdopodobnie w czternastym wieku. Aury wzrokowe przy migrenie nazywano halucynacjami jak wszystkie inne.

Teorie natury migreny

Wiodące od czasów Hipokratesa są dwie teorie natury migreny, które pod koniec osiemnastego wieku powodowały wiele konfliktów. Z biegiem czasu teorie te modyfikowano i w tej chwili w dalszym ciągu cieszą się szerokim uznaniem dlatego nie są ciekawostką historyczną a kwestią o podstawowym znaczeniu w rozumieniu migreny. Są to teorie humoralne i sympatyczne.

Teoria humoralna
Ból głowy wywołany jest nadmiarem żółci lub czarnej żółci, które powodują zaburzenia żołądkowo-jelitowe a te migreny i wymioty żółciowe. Do dziś uważa się, że zatwardzenie czyli nadmiar żółci w jelicie grubym może być oznaką nadchodzącej migreny a żółciowe humory można zredukować przy pomocy „pigułek na wątrobę”.

Teoria sympatyczna
Migrena powstaje obwodowo w narządzie brzusznym i rozchodzi się po całym organizmie za pomocą wewnętrznej, trzewnej komunikacji (będąca poza świadomością jak na przykład ścisk żołądka podczas stresu). Była ważną teorią kontaktu głowy z narządami wewnętrznymi.

Thomas Willis

Jeden z twórców neurologii a także twórca zespołu niespokojnych nóg. Miał duży wpływ na poszerzenie wiedzy na temat migren.  Jeden z pierwszych autorów naczyniowej teorii migreny. Ożywił teorie sympatyczne. Trzysta lat temu skatalogował dziedziny zaburzeń nerwowych. Jeden rozdział pt. „De Cephalalgia” to nowożytny traktat o migrenie. Przełomowy od czasów Arteusza z Kapadocji. Znalazło się w nim wiele obserwacji medycznych związanych z migreną, epilepsją i innymi reakcjami napadowymi. Zostały uzupełnione rzetelnymi obserwacjami medycznymi.

Był obserwatorem migreny Lady Conway (angielska filozof) między 12-48 rokiem jej życia. Opisał ten przypadek kliniczny. Willis doskonale wiedział, że migrenę może wywołać praktycznie wszystko. Zaczynając od złego nastroju, błędach dietetycznych, gwałtownych emocji, zmian pogody, pór roku, faz słońca i księżyca po podrażnienie kończyny czy narządu wewnętrznego. Wiedział również, że migrena to ciężka choroba lecz nie zagraża życiu.

Nie jesteś pewien czy Twój ból głowy to migrena to zobacz jakie są rodzaje bólu głowy i przeczytaj wpis pt. Czy Twój ból głowy to migrena?

XVIII i XIX wiek

Teorie sympatyczne cieszyły się dużą popularnością w XVIII wieku. Zaburzenie nerwowe w tym migrena były uznawane za wynik reakcji psychofizjologicznych. W wieku XIX brano po uwagę tylko czynniki fizyczne pomijając kwestie emocjonalne i czynniki prowokujące. Naczyniowe teorie migreny oparte były na przyczynach wynikających z przekrwienia, rozszerzania i kurczenia naczyń krwionośnych i zatorach mózgowych ponadto brano pod uwagę czynniki ogniskowe np. zapalenie oczu czy obrzęk przysadki. Pod koniec XIX wieku do przyczyn migreny zakwalifikowano masturbację i „skazę” dziedziczną podobnie jak przy padaczce i obłędzie. Wszystkie te teorie są niespójne, ponieważ mówiono o  nich w kategoriach somatycznych a charakter miały także psychiczny.

XX wiek

W tym czasie nastąpił rozwój jak i regresja w podejściu do migreny. Usprawniono techniki diagnostyczne i dokumentacyjne natomiast w wyniku specjalizacji wiedzy doszło do fragmentaryzacji tej dziedziny.

Migrena jest zdarzeniem biologicznym, które od początku lub w wyniku swojego przebiegu może być również zdarzeniem emocjonalnym bądź symbolicznym. Migrena wyraża zarówno potrzeby fizjologiczne jak i emocjonalne. Jej zrozumienie wymaga zatem sposobu myślenia opartego jednocześnie na neurologii i psychiatrii; wreszcie migreny nie wolno traktować jako reakcji wyłącznie ludzkiej, lecz jako formę ogólnej reakcji biologicznej dostosowaną do specyficznie ludzkich potrzeb i do ludzkiego systemu nerwowego.

Jeśli spodobał Ci się ten wpis to zapraszam Cię do polubienia mojego fanpagetam będziesz informowany na bieżąco o kolejnych wpisach. Pomocna może być również Migrena – grupa wsparcia.

Bibliografia:
Sacks O., „Migrena”, Zysk i S-ka wydawnictwo, Poznań, 1992.
Fotografie:
Arteusz z Kapadocji
Thomas Willis

Podobne posty

alt text for image
Hej fajnie, że jesteś 😉 Nazywam się Iza Kowalczyk. Na co dzień zajmuje się prowadzeniem firmy, trenuję na siłowni, piszę bloga. Od 13 lat choruję na MIGRENĘ dlatego blog jest w dużej mierze poświęcony tej dolegliwości. Poza siłownią innym moim zamiłowaniem jest gotowanie. Znajdziesz tu wiele przepisów na każdą okazję oraz restauracje, które warto odwiedzić zarówno w Kielcach jak i innych miastach. Staram się godzić sport z jedzeniem tak by zachować zdrowie i zgrabną figurę bez wymyślnych restrykcji. Produkty najlepszej jakości to podstawa w mojej kuchni, ale nie wariuję na punkcie glutenu czy nabiału. Zapraszam Cię do czytania. Mam nadzieję, że znajdziesz tu wiele przydatnych i ciekawych informacji.

OBSERWUJ MNIE NA

Napisz do mnie na kontakt@cocorose.pl

Znajdź mnie na

FreshMail.pl